Nico's klusblog

Onze duo dimmers en LED-lampen, werken die eigenlijk goed samen? Ja en nee. Een toelichting:

Duo dimmers

Wij verkopen universele Swares duo dimmers voor verschillende merken en series schakelmateriaal. Deze dubbele dimmers zijn zo gemaakt dat ze een zo breed mogelijk scala aan lampen kunnen dimmen. Ze ondersteunen 230 volt lampen en 12 volt lampen die middels gewikkelde of elektronische transformatoren aan mogen worden gesloten.

LED-lampen worden niet los benoemd. De LEDs in LED-lampen werken veelal op 12 volt en om deze reden zijn in de lampen elektronische transformatoren geplaatst, deze zetten 230 volt om naar 12 volt. Aangezien de dimmer 12 volt lampen via een elektronische trafo ondersteunt, is het heel goed mogelijk dat LED-lampen ook werken. Er zijn echter meer factoren die invloed hebben.

Het instapvermogen van de dimmer is 20 Watt, de maximale belasting is 150 Watt. Wilt u één lamp dimmen, dan gaat dat waarschijnlijk niet: een LED-lamp met een verbruik van 20 Watt is uitzonderlijk. Maar wat als u bijvoorbeeld drie lampen van 7 Watt tegelijk aansluit, dan belast u de dimmer met 21 Watt en zou ook dit geen probleem moeten zijn. Dan werkt het dus?

Wellicht. Of een LED-lamp goed dimt heeft ook te maken met de manier waarop de dimmer de LED-lamp aanstuurt. Of andersom, hoe de LED-lamp de aansturing van de dimmer interpreteert. Hier is helaas geen standaard voor, waardoor er veel verschillende technieken in gebruik zijn en de combinatie soms goed en soms niet goed werkt.

Zoals u leest, het dimmen van LED-lampen heeft wat voeten in de aarde en is niet te vergelijken met het dimmen van een gloei- en/of LED-lamp. Eerder schreven wij er al over in twee andere Klusblogs: LED-lampen dimmen en Tradim 2490HP universele LED-dimmer.

Maar terug naar de duo dimmers. U gebruikt LED-lampen die de aansturing van de dimmer begrijpen en het wattage valt binnen het bereik van de dimmer, alles zou dan goed moeten werken toch? Dat zouden wij ook verwachten. Wij kregen van één van onze klanten echter de melding dat alles goed werkte, maar de LED-lampen bij het uitschakelen toch iets bleven branden. Een defect misschien?

Duo dimmer - dubbele dimmer - Berker - Busch-Jaeger - Jung - Peha

Draai en/of druk dimmers

Wij hebben een testopstelling gemaakt om de situatie van onze klant na te bootsen: drie LED-spots aangesloten op een Swares duo dimmer. Het dimmen ging perfect maar bij het uitschakelen bleven de spots inderdaad iets branden. Vreemd! Een ander exemplaar van de dimmer deed hetzelfde, een defect leek dus uitgesloten.

Met andere merken en/of types LED-spots, maar bijvoorbeeld ook E27 LED-lampen, zagen wij soms hetzelfde resultaat. Soms gingen de lampen echter wel gewoon uit. Een bewijs dat niet enkel de dimmer of lampen bepalen of het werkt, het is echt de combinatie van de twee. Maar waarom bleven sommige lampen iets branden? Uit is toch uit?

De Swares duo dimmer is een draaidimmer. Draai de knoppen helemaal naar links en met een hoorbare klik staat de dimmer in de uit-stand. Draai de knoppen naar rechts om de dimmer in te schakelen en de lampen steeds feller te laten branden. Metingen wezen uit dat de uit-stand echter niet volledig uit is. Er bleef een kleine lekstroom lopen, die blijkbaar voldoende is om sommige (gevoelige) LED-lampen toch te laten branden. Dit laatste is inherent aan het feit dat LED-lampen erg weinig stroom nodig (kunnen) hebben. Waar komt die lekstroom vandaan en is dat op te lossen?

Bij de duo dimmer wordt enkel de fase aangesloten, niet de nul. Dit is bij veel dimmers gebruikelijk. Zo kan er een lekstroom ontstaan, wat op zich niet erg, vreemd en/of ongebruikelijk is. De uitschakeling in de draaiknop blijkt echter niet zo'n 'harde uit' als de mechanische schakeling in een draai-druk dimmer: dan is indrukken aan of uit en draaien aan de dimmerknop de regeling van de lichtsterkte. Bij draai-druk dimmers gingen de lampen wel uit.

Is de schakeling voor het uitschakelen bij de Swares duo dimmer dan niet in orde? Tests met een Gira draaidimmer en een Tradim duo dimmer wijzen uit dat deze precies hetzelfde doen: ook dan is draaien naar links 'uit' en blijven dezelfde LED-lampen iets branden. Niets mis met de Swares duo dimmer dus, iets dat klaarblijkelijk inherent is aan het soort schakeling. Helaas zijn er geen duo draai-druk dimmers leverbaar.

Universele dimmers

Oplossing

Heeft u een duo dimmer waar u LED-lampen op aan heeft gesloten en blijven de lampen branden na het uitschakelen? Bij het testen hebben wij ontdekt dat er een aantal mogelijke oplossingen zijn:

- vervang de lampen door een ander merk en/of type
- verhoog de weerstand / het verbruikte vermogen door meer lampen tegelijk aan te sluiten
- doe hetzelfde door één of meerdere gloei- of halogeenlampen aan te sluiten (naast of in plaats van LED-lampen)

Misschien is het beter om voor één of meerdere enkelvoudige (LED-)dimmers te gaan. Sluit dan alle lampen op één dimmer aan of gebruik meerdere dimmers, mocht daar de ruimte en/of mogelijkheid voor zijn. Bij gebruik van LED-lampen kunt u dan het beste voor draai-druk dimmers kiezen, om te voorkomen dat de lampen wellicht ongewenst blijven branden. Uit is dan ook écht uit.

Wellicht niet de mooiste of gewenste oplossingen, maar voor nu helaas de enige. De laatstgenoemde oplossing is de eenvoudigste waarmee elke keer was daarmee het blijven branden verholpen. Maarja, wij kunnen ons voorstellen dat dit niet altijd wenselijk is.

Nico van het Klusspullen.nl-team

alttext