Nico's klusblog

Het dimmen van LED-lampen blijft de gemoederen bezig houden. Het werkt helaas niet zo eenvoudig, simpel en goed als het dimmen van bijvoorbeeld gloei- en halogeenlampen. Hoe zit dat en wat is de huidige stand van zaken?

LED dimmen

Heel simpel geschetst kan een gloeilamp of halogeenlamp gedimd worden door er minder stroom en daarmee samenhangende spanning heen te sturen. Bij een LED-lamp, maar ook bij een spaarlamp, werkt dit niet. In deze lampen zit een stukje elektronica waar op de juiste manier mee 'gecommuniceerd' moet worden om het gewenste dimeffect te bereiken. Praat de dimmer, eveneens simpel geschetst, Nederlands en de lamp Spaans, dan zullen ze elkaar niet begrijpen en niet (goed) dimmen.

Het is dus zaak de juiste combinatie van lamp en dimmer te vinden. Gezien de grote hoeveelheid mogelijke combinaties en snelle ontwikkelingen in de markt kan dit een uitdaging zijn. Fabrikanten van LED-lampen bieden soms lijsten met geteste dimmers, maar deze omvatten niet alle dimmers. Fabrikanten van dimmers testen deze soms in combinatie met bepaalde lampen, maar lang niet met elke lamp. Bovendien kan een type lamp alweer vervangen of verbeterd zijn tegen de tijd dat de lijst gepubliceerd wordt.

LED-lampen

LED-dimmer

Vanuit de markt wordt vaak om een dimstandaard gevraagd, maar deze is er helaas niet. Fabrikanten van dimmers verwijzen naar fabrikanten van LED-lampen en andersom. Tot die tijd is het dus een kwestie van zelf de juiste dimmer uitkiezen. U wenst LED-lampen te dimmen? De keuze voor een 'echte' LED-dimmer is in eerste instantie de meest logische en veilige, echter niet altijd de juiste.

LED-dimmers zijn ontwikkeld met het oog op de aansturing van 230 volt LED-lampen en/of transformators voor 12 volt LEDs. Het verschil zit hem met name in de gebruikte elektronica en het instapvermogen van de dimmer. Gezien het lagere energieverbruik van een LED-lamp moet een dergelijke dimmer namelijk een lager instapvermogen ondersteunen. Het maximale vermogen mag tegelijkertijd lager zijn, maar de weg daarnaartoe stelt hogere eisen: de regeling en 'dimstappen' moeten veel nauwkeuriger zijn.

Waarom is een LED-dimmer dan niet altijd meer de juiste keuze?

Dit heeft enerzijds te maken met de al genoemde ontwikkeling van LED-lampen. Fabrikanten zetten deze steeds vaker zo in elkaar dat ze beter als vervanging voor gloeilampen en halogeenlampen toegepast kunnen worden. Dit vereist een andere aansturing, een andere manier van 'communiceren'. Hierdoor werken bijvoorbeeld sommige 'ouderwetse' dimmers prima met dergelijke LED-lampen, terwijl dat misschien niet verwacht zou worden. Een LED-dimmer kan daar op zijn beurt dan weer niet mee overweg.

Anderzijds heeft dit te maken met het feit dat de ene lamp de andere niet is. De elektronica in verschillende LED-lampen verschilt dusdanig dat dit niet met één enkele dimmer aan te sturen is. Om terug te komen op het eerder genoemde simpel gestelde voorbeeld, een standaard LED-dimmer spreekt geen Nederlands, Spaans en eventuele andere talen tegelijk.

Universele dimmers

Universele dimmer

Alles valt of staat dus met de samenwerking tussen de lamp(en) en de dimmer. Om problematiek te voorkomen zijn universele dimmers ontwikkeld.

In een eerdere Klusblog 'Hoe goed LED lampen dimmen' schreven wij al over de Tradim 2490HP universele LED-dimmer. Deze dimmer beschikt over acht dimprofielen, simpel gezegd acht manieren om met lampen te communiceren. Eigenlijk dus acht dimmers in één. Uit onze tests blijkt dat deze dimmer hierdoor met vrijwel elke dimbare lamp samenwerkt: gloeilampen, halogeenlampen, spaarlampen en LED-lampen, eventueel voorzien van een elektronische trafo. Op de Tradim 2490HP productpagina is meer informatie te vinden.

Door de aanwezige elektronica / techniek kent de Tradim een wat hogere prijs. Recent hebben wij een voordeliger alternatief toegevoegd aan ons assortiment, de Swares universele LED-dimmer 6-60W. In de basis is dit een meer traditionele LED-dimmer, maar wel een breed toepasbare. Zo is het vermogen dat deze dimmer aan kan afhankelijk van het gebruikte type verlichting. De dimmer kent één dimprofiel maar wel een variant die in combinatie met de meeste gangbare LED-lampen bruikbaar is. Meer informatie staat op de Swares universele LED-dimmer productpagina.

Beide universele dimmers zijn zogenaamde draai/drukdimmers. Een druk op de dimmer(knop) schakelt de dimmer (en daarmee de verlichting) in en uit, met draaien wordt het dimniveau geregeld. De draaias is bij beide dimmer 4 mm, waardoor deze direct gecombineerd kan worden met schakelmateriaal van Gira, Berker, Peha, Jung en Niko. Voor gebruik in combinatie met Busch-Jaeger schakelmateriaal is een verloopje meegeleverd dat de as 6 mm breed maakt.

Busch Dimmer Tool

Eerder noemden we al de lijsten die diverse fabrikanten van geteste combinaties maken. Busch-Jaeger is een stapje verder gegaan en introduceerde onlangs de Busch-Dimmer Tool.

Op de pagina van de Busch-Dimmer Tool kunt u aanklikken of een lamp bij een dimmer zoekt of andersom. Zo is het eenvoudig om door Busch-Jaeger geteste combinaties aan te schaffen en met grote zekerheid te voorkomen dat u problemen ondervindt met het dimmen. Stel dat u al een dimmer in huis heeft, dan ontdekt u zo welke lampen daar goed mee samenwerken. Of wanneer u al dimbare LED-lampen heeft hangen, maar deze toch wil gaan dimmen en daar een passende dimmer voor zoekt.

Busch-Dimmer Tool

Advies en proberen

Heeft u uiteindelijk een keuze gemaakt, bouw dan niet meteen alles in. Sluit de dimmer dan bij voorkeur eerst in een testopstelling aan. Werkt alles naar wens? Bouw de dimmer dan in. Werkt alles niet naar tevredenheid? Neem dan even contact met ons op. Wij adviseren en helpen graag en bieden bovendien een 30 dagen retourtermijn. In dat geval kunnen wij samen met u een passende oplossing zoeken en kunt u bijvoorbeeld de dimmer omruilen voor een alternatief. Voorwaarde is uiteraard wel dat alles compleet en onbeschadigd is, vandaar het advies om niet meteen in te bouwen maar eerst te testen.

Nico van het Klusspullen.nl-team

alttext